De Belgische Vereniging voor Artsensyndicaten (BVAS) waarschuwt voor de toename van deepfakevideo’s waarin bekende artsen en ziekenhuizen zonder hun medeweten worden misbruikt om producten of diensten aan te prijzen. De vereniging wijst, zo staat in een woensdag verspreid persbericht, op risico’s voor de volksgezondheid en op een ondermijning van het vertrouwen in de gezondheidszorg.

Deepfakevideo’s zijn door artificiële intelligentie gegenereerde beelden waarin het lijkt alsof artsen of ziekenhuizen zelf aan het woord zijn. Soms wordt het gezicht of de stem van een arts nagebootst, soms wordt de indruk gewekt dat iemand verbonden is aan een bekend ziekenhuis door gebruik van logo’s of beelden van gebouwen. Recente technologische ontwikkelingen maken het steeds moeilijker om echte en valse beelden van elkaar te onderscheiden.

In deze video’s worden vaak misleidende gezondheidsclaims gedaan of worden medicijnen, supplementen of behandelingen gepromoot. Daarbij wordt bewust ingespeeld op de vertrouwensband tussen arts en patiënt, meestal met een commercieel doel. Dit kan schadelijke gevolgen hebben: niet alleen voor mensen die de informatie geloven, maar ook voor de betrokken artsen en instellingen, waarvan reputatie en expertise worden aangetast.

Dr. Patrick Emonts, voorzitter van BVAS, en Dr. Nikolas De Meurechy, bestuurder van het Vlaams Artsensyndicaat voor de regio’s Antwerpen, Limburg en Vlaams-Brabant, stellen dat "We zien dat generatieve AI steeds overtuigender medische gezichten en stemmen kan nabootsen. Dat maakt waakzaamheid vandaag belangrijker dan ooit, zowel bij zorgverleners als bij het brede publiek."

BVAS vraagt zijn leden om alert te zijn voor dergelijke beelden op sociale media en ze te melden bij het betrokken platform. Wanneer uw identiteit wordt misbruikt, kan u ook aangifte doen bij de politie wegens identiteitsfraude. Herkent u een collega of ziekenhuis in een video, verwittig hen dan en bezorg indien mogelijk de link, zodat zij gepast kunnen optreden.

Voor patiënten benadrukt BVAS dat "Een arts zal nooit vanuit een commercieel belang spreken of producten aanprijzen." Twijfelt u over bepaalde medische informatie? Bespreek dit dan steeds met uw (huis)arts.

BVAS benadrukt dat de aanpak van medische deepfakes een gedeelde verantwoordelijkheid is van overheid, technologiebedrijven en maatschappelijke partners. "Alleen een gecoördineerde aanpak kan misleidende content snel opsporen en doeltreffend laten verwijderen."

Daarnaast wijst de vereniging erop dat "Naast duidelijke regelgeving en handhaving is ook preventie belangrijk. Meer inzet op digitale geletterdheid moet burgers helpen om gemanipuleerde medische informatie beter te herkennen."

Volgens BVAS "Alleen door samenwerking en bewustwording kan de verspreiding van deze video’s worden ingedijkt en het vertrouwen in betrouwbare medische informatie behouden blijven."