Ook coaches en pedicures krijgen inzage in gezondheidsgegevens van chronisch zieken

Via Alivia, het Vlaamse zorgplatform voor mensen met complexe zorgnoden, krijgen ook coaches en medische pedicures toegang tot gezondheidsgegevens. Zij zijn niet noodzakelijk gebonden aan het beroepsgeheim, maar krijgen wel toegang tot vertrouwelijke informatie over patiënten. In het Vlaams Parlement groeit de bezorgdheid over hun privacy. Wie mag straks welke gegevens inkijken?

Alivia is een digitaal zorgplan voor mensen die hulp krijgen van verschillende zorgverleners. Huisartsen, verpleegkundigen en andere betrokkenen kunnen er zorgdoelen vastleggen, taken verdelen en informatie uitwisselen. Het vervangt het elektronisch medisch dossier niet, maar kan wel gevoelige informatie bevatten. Denk aan medicatie, psychologische begeleiding, incontinentie of persoonlijke verzorging.

Voor de ontwikkeling trok Vlaanderen 17,9 miljoen euro uit voor de periode 2022-2026. In 2024 werd Alivia getest bij 43 zorgbehoevenden en 213 zorgprofessionals in Antwerpen en Zuid-West-Vlaanderen. Daarna volgde van oktober 2025 tot april 2026 een proefproject met 150 bewoners van 15 woonzorgcentra. Volgens minister Caroline Gennez tonen de ervaringen de meerwaarde van een gedeeld zorgplan. Vlaanderen bereidt een bredere uitrol voor.

De Vlaamse regering wil ook de toegang tot Alivia verruimen. In de memorie van toelichting bij artikel 36 van het oorspronkelijke ontwerp van mozaïekdecreet is expliciet sprake van “niet-erkende zorgaanbieders zonder RIZIV-nummer, zoals coaches en medische pedicures”. Ook zij kunnen straks gezondheidsgegevens inkijken. Welke coaches worden bedoeld, blijft onduidelijk. Ook mantelzorgers kunnen toegang krijgen tot relevante informatie.

Tot nu toe was voor de toegang tot gezondheidsgegevens door deze overige teamleden afzonderlijke toestemming nodig. Die verplichting verdwijnt. Volgens Gennez bleek die extra stap tijdens de proefprojecten omslachtig. Alle betrokkenen moeten voldoende informatie krijgen om hun taken af te stemmen.

Ook zonder beroepsgeheim

Huisarts Lise Vandecasteele (PVDA) vindt dat onaanvaardbaar. “Het is vreemd dat dat ook zonder beroepsgeheim zou kunnen”, merkt ze op. Zij vreest dat informatie die artsen met collega's delen, zo terechtkomt bij mensen die niet aan dezelfde geheimhoudingsregels gebonden zijn.

Gwendolyn Rutten (Anders) trekt de discussie breder. Zij wijst erop dat mogelijk ook gegevens over opleiding, sociaaleconomische situatie en religie worden gedeeld. “Kan een poetshulp of een gezinshulp die gegevens ook inkijken? Hoe kan een individu verhinderen dat zowel medische als andere gegevens gedeeld worden?”

Jeremie Vaneeckhout (Groen) geeft een treffend voorbeeld. “Wil een ouder dat zijn kind dat als mantelzorger optreedt, informatie krijgt over zijn psychiatrische voorgeschiedenis?” Hij vindt dat patiënten zelf moeten bepalen welke gegevens ze met wie delen. Ook wie geen RIZIV-nummer heeft, moet vertrouwelijk met die informatie omgaan. 

Wie beschermt de patiënt?

Volgens Gennez dient Alivia vooral voor zorgplanning en communicatie, niet om volledige medische dossiers open te stellen. Patiënten bepalen zelf wie tot hun zorgteam behoort en kunnen iemand altijd verwijderen. “De regie ligt bij de betrokkene”, benadrukt ze.

Maar hoeveel controle heeft de patiënt werkelijk? Wie iemand tot zijn zorgteam toelaat, beseft daarom nog niet welke vertrouwelijke informatie die persoon te zien krijgt. Zeker bij mensen die voor hun dagelijkse zorg afhankelijk zijn van anderen, is dat een probleem. Juist deze kwetsbare patiënten moeten soms ook tegen zichzelf worden beschermd wanneer het om hun privacy gaat.

Ook de Raad van State en de Vlaamse Raad WVG hebben bedenkingen. De regering erkent dat niet alle teamleden aan het beroepsgeheim gebonden zijn, maar voert geen algemene geheimhoudingsplicht in. Hoe wordt de vertrouwelijkheid van medische informatie dan gewaarborgd? Wie gevoelige gegevens eenmaal heeft gelezen, kan die kennis niet meer ongedaan maken.

De commissie Welzijn keurde de bepalingen op 27 oktober goed. De plenaire behandeling volgt op 18 november, maar wijzigingen worden niet meer verwacht.

> Meer info

U wil op dit artikel reageren ?

Toegang tot alle functionaliteiten is gereserveerd voor professionele zorgverleners.

Indien u een professionele zorgverlener bent, dient u zich aan te melden of u gratis te registreren om volledige toegang te krijgen tot deze inhoud.
Bent u journalist of wenst u ons te informeren, schrijf ons dan op redactie@rmnet.be.