Een geschikte ader vinden, aanprikken en de bloedbuisjes vullen: de robot Aletta van het Nederlandse bedrijf Vitestro automatiseert de bloedafname onder menselijk toezicht. Een multicentrische studie in Nederland levert bemoedigende resultaten op, maar toont geen superioriteit ten opzichte van manuele bloedafname aan.
De Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) liet Aletta op 19 augustus 2026 toe voor ambulante bloedafnames bij volwassenen. Het toestel combineert nabij-infraroodbeeldvorming en dopplerechografie om een geschikte ader te vinden en die van een slagader te onderscheiden. Het legt de stuwband aan, bereidt de huid voor, brengt de naald in, wisselt de buisjes en brengt een pleister aan. Als het geen geschikte ader vindt, voert het geen punctie uit.
Een zorgprofessional die opgeleid is in bloedafname moet elke sessie voorbereiden en tijdens de procedure beschikbaar blijven. Die kan maximaal drie toestellen tegelijk superviseren en moet controleren of de buisjes in de juiste volgorde en voldoende gevuld zijn. Sensoren kunnen de procedure onderbreken en de zorgprofessional waarschuwen. Als de patiënt te veel beweegt, wordt de naald automatisch losgekoppeld en stopt de bloedafname, aldus de FDA.
De studie, die op 10 april online verscheen in Clinical Chemistry, evalueerde het toestel in de dagelijkse praktijk bij 1.633 patiënten in drie Nederlandse centra. De bloedafname slaagde bij de eerste punctie in 94,5% van de gevallen waarin een geschikte ader was gevonden. Wanneer ook de patiënten werden meegerekend bij wie geen geschikte ader werd gevonden, bedroeg het totale slaagpercentage 88,5%, ofwel 1.543 op 1.743.
Bij 0,6% van de patiënten traden ongewenste voorvallen op, die allemaal als mild werden beoordeeld. Van de patiënten die de vragenlijst invulden, meldde ongeveer 90% evenveel of minder pijn dan bij een manuele bloedafname. Hemolyse werd vastgesteld bij 0,3% van de onderzochte bloedstalen.
In een ander cohort van 153 patiënten werden de laboratoriumresultaten van manueel en door de robot afgenomen bloedstalen vergeleken. Voor de onderzochte parameters werden geen statistisch significante verschillen vastgesteld: aPTT, protrombinetijd, LDH, ASAT en het aantal bloedplaatjes.
De studie vertoont enkele methodologische beperkingen. Voor de evaluatie in de dagelijkse praktijk was er geen controlegroep met manuele bloedafnames. Vitestro financierde de studie en was betrokken bij de studieopzet, de interpretatie van de gegevens en het opstellen van het manuscript. De effecten op de organisatie en de bloedafnamecapaciteit moeten nog worden onderzocht.
Aletta werd ontwikkeld in samenwerking met het St. Antonius Ziekenhuis, Amsterdam UMC, OLVG Lab en Result Lab. In een bericht van 15 april 2026 beschreef het St. Antonius onder meer een onderzoeksfase die gedurende zes maanden op de locatie Nieuwegein plaatsvond en gericht was op mensen die antistollingsmedicatie gebruiken.
Thijs van Holten, klinisch chemicus bij het St. Antonius, is samen met zijn collega Chris Hackeng betrokken bij de ontwikkeling. Hij benadrukt de constante kwaliteit van de bloedafnames en de mogelijkheden bij dieperliggende aderen, onder meer bij mensen met overgewicht. Hij ziet het toestel ook als een hulpmiddel om personeelstekorten op te vangen, maar wijst erop dat zorgprofessionals nodig blijven om patiënten te begeleiden en bepaalde bloedafnames uit te voeren.
Op dat moment rouleerde het toestel nog tussen de vier betrokken instellingen. Het St. Antonius verwachtte in 2027 eerst twee en later drie toestellen permanent in gebruik te nemen in Nieuwegein. Het ging om een aangekondigde uitrol; tot dan toe werd het toestel in onderzoeksverband gebruikt.
