In Vlaanderen hebben millennials over het algemeen het beste begrip van hoe kunstmatige intelligentie (AI) werkt. Dat is een van de vaststellingen van de Mediawijzer, een nieuw grootschalig onderzoek bij 4.456 Vlamingen door de Arteveldehogeschool, in opdracht van de Vlaamse overheid.

Uit de Mediawijzer blijkt dat het gebruik van AI stijgt naarmate de leeftijd daalt. Bij Generatie Z (16- tot 30-jarigen) geeft 71 procent van de respondenten aan wekelijks AI te gebruiken. Dat aandeel zakt tot 58 procent bij Gen Y of millennials (31 tot 46 jaar), 45 procent bij Generatie X (47 tot 61 jaar) en 24 procent bij de babyboomers (62 tot 80 jaar).
Hoewel ze AI dus niet het meest gebruiken, ligt het begrip van de technologie wel het hoogst bij de millennials. Zo geven ze het vaakst aan dat een goed geformuleerd antwoord niet vaker klopt (60 procent) of dat chatbots niet zoals een mens redeneren (76 procent). Bij Gen Z gaat het om respectievelijk 53 en 58 procent. "Veel gebruiken en goed begrijpen vallen bij AI dus niet samen", stelt het rapport.
Over het algemeen ontbreekt er volgens de Mediawijzer "een realistisch beeld van hoe een chatbot tot een antwoord komt". Over alle generaties heen gaf 57 procent van de Vlamingen op minstens één sleutelvaardigheid een risicovol antwoord, klinkt het. "Het risico zit in het vertrouwen in een vlotte, zelfverzekerde tekst zonder volledig te weten waarop die steunt."
Wat nieuwe media betreft, toont Gen Z wel het beste inzicht. En dat inzicht neemt gestaag af naarmate de leeftijd vordert. Babyboomers en de Stille Generatie (81 tot 98 jaar) scoren zelfs drie tot zes keer slechter. 
Zo weet 61 procent van de leeftijdsgroep tot 30 jaar hoe een algoritme kan worden beïnvloed, tegenover gemiddeld 35 procent over alle Vlamingen. Gen Z is ook beter in snelle bronverwerking - 69 procent let in een korte post op de bron, tegenover in totaal gemiddeld 43 procent - en het herkennen van AI-beelden - 81 tegenover 52 procent.
Opmerkelijk is wel dat het risicogedrag bij online veiligheid van Gen Z (44 procent) even hoog is als dat van de Stille Generatie (43 procent). Dat terwijl het om gemiddeld 33 procent gaat in Vlaanderen, met de beste score voor millennials en Gen X (26 procent). Slechts 69 procent van Gen Z houdt bijvoorbeeld zijn bankgegevens geheim, tegenover gemiddeld 78 procent in Vlaanderen en 87 procent bij millennials.
Verder blijkt onder andere nog dat elke generatie bijna even goed is in het doorzien van phishing, een vorm van internetfraude waarbij criminelen bijvoorbeeld bankgegevens proberen te ontfutselen door zich als een betrouwbare instantie voor te doen. Gemiddeld gaat het om 87 procent. Ook de herkenning van commerciële beïnvloeding - van expliciete advertenties tot verborgen reclame - ligt hoog op gemiddeld 75 procent. "De leeftijdskloof zit vooral bij vaardigheden die afhangen van hoe platformen zijn ontworpen en veel minder bij vaardigheden die steunen op algemene voorzichtigheid en oordeelsvermogen", klinkt het.
Tot slot ziet de Mediawijzer naast een leeftijdskloof ook een scholingskloof: kortgeschoolden vertonen bij zes van de elf bevraagde onderwerpen merkelijk vaker risicovol gedrag dan langgeschoolden. Mogelijk speelt daar ook een gebrek aan ervaring: ze gebruiken minder AI, e-mailen minder en leren minder om nieuwe software te gebruiken.
Vlaams minister van Media, Cieltje Van Achter, noemt de eerste Mediawijzer een "brede nulmeting" die de "sterke punten en blinde vlekken" duidelijk maakt. "De Mediawijzer geeft ons voor het eerst een kompas om veel gerichter in te zetten op mediawijsheid én om te zien waar ook de digitale omgeving zelf veiliger moet worden."