In 2025 is 39% van de Belgen tussen 16 en 74 jaar nog altijd digitaal kwetsbaar: zij gebruiken het internet niet of hebben beperkte digitale vaardigheden. Bij de 75- tot 89-jarigen loopt dit aandeel op tot 81%, blijkt uit de vierde editie van de Barometer Digitale Inclusie van de Koning Boudewijnstichting. Tegelijk wint artificiële intelligentie snel terrein: 42% van de 16- tot 89-jarigen zegt in de voorbije drie maanden een AI-toepassing te hebben gebruikt.

De Barometer is het werk van de onderzoeksteams van imec-mict van UGent en IACCHOS-CIRTES van UCLouvain en is gebaseerd op nieuwe analyses van de Statbel-enquête van 2025. Sinds 2020 brengt hij de evolutie van de digitale sociale ongelijkheid in België in kaart. Voor het eerst besteedt deze editie aandacht aan personen van 75 tot 89 jaar, de uitgaven van huishoudens voor internet- en telecomtoegang, het gevoel van uitsluiting bij mensen die niet online zijn en het gebruik van artificiële intelligentie.

Internettoegang is vandaag bijna universeel. In 2025 heeft 95% van de Belgische huishoudens een internetverbinding thuis. Van de 16- tot 74-jarigen gebruikt 4% het internet niet. Bij de 75- tot 89-jarigen loopt dat aandeel op tot 34%. Bij mensen met een laag opleidingsniveau en bij gepensioneerden gaat het om 11%.

Het gebruik van essentiële onlinediensten blijft toenemen, maar de verschillen blijven groot. Van de internetgebruikers met een laag opleidingsniveau maakt 36% geen gebruik van online-overheidsdiensten, vier keer meer dan bij hogeropgeleiden. Ook de manier waarop mensen online gaan, speelt een rol: 38% van de gebruikers die uitsluitend via een smartphone online gaan, gebruikt deze diensten niet, tegenover 12% van de mensen die via meerdere toestellen verbonden zijn.

Ook de hulp van derden blijft belangrijk. Bijna drie op de tien gebruikers (28%) doen een beroep op externe hulp om online administratieve stappen te ondernemen. Dat aandeel stijgt tot 40% bij mensen met een laag opleidingsniveau en tot 36% bij mensen met beperkte digitale vaardigheden.

Nauwelijks verbetering sinds 2023

In totaal is 39% van de 16- tot 74-jarigen digitaal kwetsbaar omdat zij geen internet gebruiken (4%) of beperkte digitale vaardigheden hebben (35%). Dat is slechts één procentpunt minder dan in 2023 (40%).

Digitale kwetsbaarheid treft bepaalde bevolkingsgroepen sterker. Het gaat om 67% van de mensen met een laag opleidingsniveau, 48% van de mensen met een laag inkomen, 47% van de mensen van buiten de EU, 56% van de mensen die aangeven gezondheidsproblemen of een handicap te hebben en 41% van de werkzoekenden. Bij de 75- tot 89-jarigen loopt het aandeel op tot 81%.

Onlineveiligheid blijft een van de minst beheerste vaardigheden. Meer dan een kwart (27%) van de internetgebruikers tussen 16 en 74 jaar heeft geen enkele vaardigheid op het vlak van digitale veiligheid. Ook jongeren blijven niet buiten schot: bij de 16- tot 24-jarigen heeft een op de vijf geen enkele vaardigheid in dit domein.

Grote leeftijdskloof in het gebruik van AI

Voor het eerst onderzoekt de Barometer ook het gebruik van artificiële intelligentie. In totaal zegt 42% van de 16- tot 89-jarigen in de voorbije drie maanden een AI-toepassing te hebben gebruikt. Bij de 16- tot 24-jarigen gaat het om 75%, tegenover slechts 8% van de 75- tot 89-jarigen.

Volgens de Koning Boudewijnstichting kan AI, hoewel ze nieuwe kansen biedt, ook een nieuwe bron van ongelijkheid worden voor wie er niet kritisch en bewust mee kan omgaan.

Geen internet gebruiken heeft ook gevolgen voor de beleving van mensen. Van de niet-gebruikers tussen 16 en 89 jaar geeft 56% aan een sterk (24%) of zeer sterk (32%) gevoel van uitsluiting te ervaren omdat ze niet online zijn. Bij de 75- tot 89-jarigen gaat het om 75% en bij mensen met een laag inkomen om 62%.

Ten slotte weegt de kost van een internetverbinding verhoudingsgewijs zwaarder op lage inkomens. Huishoudens met een laag inkomen besteden gemiddeld 617 euro per jaar aan het internet. Hoewel ze veel minder inkomsten hebben, leunt dit bedrag dicht aan bij dat van meer gegoede huishoudens. Eenoudergezinnen zijn volgens de Barometer allemaal aangesloten op internet en geven gemiddeld 841 euro per jaar uit aan het internet.

Volgens de Koning Boudewijnstichting gaat de digitale sociale ongelijkheid vandaag minder over de toegang tot technologie en meer over de manier waarop mensen toegang hebben, hun digitale vaardigheden en hun vermogen om essentiële onlinediensten zelfstandig te gebruiken. De stichting wijst daarom op het belang van toegankelijke onlinediensten, blijvende investeringen in digitale vaardigheden, kwaliteitsvolle begeleiding en volwaardige niet-digitale alternatieven om de toegang tot essentiële diensten en rechten voor iedereen te garanderen.

Meer informatie
• Samenvatting van de studie in 4 pagina's
• Volledige resultaten van de Barometer Digitale Inclusie
• Verhaal: Digital for Youth