Schizofrenie: ILIA-studie brengt knelpunten bij invoering van app voor terugvalpreventie in kaart

In een Duitse multicentrische, gerandomiseerde studie naar een app die vroege signalen van een terugval opspoort, hebben onderzoekers en zorgverleners halverwege het onderzoek de praktische knelpunten in kaart gebracht. Vooral de patiëntenrekrutering en het behoud van contact met patiënten die de app niet langer gebruiken, blijken moeilijk te verlopen.

De ILIA-studie wordt gecoördineerd door de Technische Universiteit München en gefinancierd door het Duitse federale Innovationsfonds. Bij ambulante patiënten met schizofrenie of een schizoaffectieve stoornis (ICD-10 F20/F25) vergelijken de onderzoekers de gebruikelijke behandeling met een aanpak waarbij die behandeling wordt aangevuld met digitale opvolging.

Volgens het in 2025 gepubliceerde studieprotocol vullen patiënten in de interventiegroep gedurende een jaar wekelijks een vragenlijst in over tien vroege waarschuwingssignalen van een terugval. De behandelaars kunnen de scores raadplegen via een online dashboard. Wanneer een vooraf ingestelde grenswaarde wordt overschreden, krijgen zowel de patiënt als de behandelaar automatisch een melding. Zo kan de behandeling indien nodig in overleg met de patiënt worden bijgestuurd.

Slechts dertig van de tachtig clinici rekruteerden patiënten
Selina Hiller, Katharina Prietzel, Kerem Böge en hun collega's beschrijven in hun artikel de bevindingen van een workshop over de invoering van de app in de klinische praktijk. Die vond plaats terwijl de studie nog liep.

Alle 80 clinici die minstens eenmaal contact hadden gehad met het onderzoeksteam, werden uitgenodigd. Bij het afsluiten van de inclusieperiode hadden 30 van hen minstens één patiënt gerekruteerd (37,5%). De overige 50 hadden geen patiënten gerekruteerd. Tijdens de workshop werd aan de hand van praktijkvoorbeelden besproken welke factoren de invoering van de app bemoeilijken en hoe de app op lange termijn in de zorg kan worden ingebed.

Dubbele registratie en verloren contact met patiënten
Een belangrijk knelpunt is de dubbele administratieve belasting. Behandelaars moeten elk patiëntencontact zowel in het online dashboard als in het elektronisch patiëntendossier van het ziekenhuis registreren. Dat zorgt voor dubbel werk en vereist dat gegevens handmatig worden overgenomen.

Een van de besproken gevallen toont aan hoe kwetsbaar de digitale opvolging kan zijn. Een patiënt kreeg een acute terugval nadat hij de app lange tijd niet meer had gebruikt. Verschillende pogingen om hem te bereiken, waren zonder resultaat gebleven. Uiteindelijk bleek dat technische problemen aan de basis lagen van het weggevallen contact: zijn telefoon was kapot en hij was zijn wachtwoord vergeten.

Ondersteunende taken uit handen geven
Om de zorgverleners te ontlasten, trad het onderzoeksteam op als eerste aanspreekpunt voor technische en praktische vragen.

Volgens de auteurs kan het helpen om taken zoals de registratie van patiënten, patiënten wegwijs maken in het gebruik van de app en de verdere praktische ondersteuning toe te vertrouwen aan onderzoeksverpleegkundigen of medewerkers die instaan voor digitale ondersteuning. Zo kan de toepassing ook op langere termijn worden ingezet zonder de werkdruk voor de behandelaars te verhogen.

De onderzoekers pleiten er daarnaast voor om bij toekomstige implementaties na te gaan hoe ook andere betrokkenen, vooral naasten en ervaringsdeskundigen, systematisch bij de opvolging kunnen worden betrokken.

De belangrijkste resultaten van de ILIA-studie, waaronder die over ziekenhuisopnames, zijn nog niet gepubliceerd.

U wil op dit artikel reageren ?

Toegang tot alle functionaliteiten is gereserveerd voor professionele zorgverleners.

Indien u een professionele zorgverlener bent, dient u zich aan te melden of u gratis te registreren om volledige toegang te krijgen tot deze inhoud.
Bent u journalist of wenst u ons te informeren, schrijf ons dan op redactie@rmnet.be.