Het Informatie- en Adviescentrum inzake Schadelijke Sektarische Organisaties (IACSSO) heeft de afgelopen twee jaar bijna tweehonderd meldingen opgesteld voor de federale autoriteiten. Dat blijkt uit het tweejaarlijks verslag (2024-2025) van het IACSSO. "We vrezen dat AI kan leiden tot nieuwe ontsporingen op het gebied van spiritualiteit."

Het IACSSO bestaat ondertussen dertig jaar. De instelling werd destijds in het leven geroepen na de collectieve zelfmoord van enkele leden van de Orde van de Zonnetempel. Tijdens de zomer van 2024 werden de activiteiten tijdelijk opgeschort door "personeelsbeperkingen", maar later kon de organisatie haar taken weer opnemen. "De middelen stabiel krijgen, blijft echter een cruciale uitdaging om te garanderen dat onze opdracht volledig wordt uitgevoerd", klinkt het weinig subtiel. 
In het meest recente verslag haalt het IACSSO enkele oude problemen aan. Zo is er de "manosphere", een netwerk van online subculturen die antifeministische en misogyne boodschappen verkondigen. Ook nog steeds een probleem is het fenomeen van 'pro-ana-coaching' (pro-anorexia), waarbij mensen, vaak oudere mannen, onder het mom van spiritualiteit minderjarige vrouwen aanzetten tot toxisch eetgedrag. 
Waar ze bij het IACSSO vooral van wakker liggen ,is het toekomstige effect van AI. "Chatbots en valse video's kunnen immers worden gebruikt om kwetsbare personen, zoals minderjarigen, te manipuleren, te beïnvloeden of in de greep te houden", klinkt het. Naast het verslag maakte het IACSSO een lijst met aanbevelingen op voor diverse overheden ("Naar nieuwe sektarische ontsporingen 3.0", red.). 
Op socialemediakanalen circuleren tal van video's, sommige gemaakt met AI, over esoterische of occulte rituelen en andere spirituele praktijken. Die worden uitgevoerd door onder meer spirituele coaches of influencers. "Dergelijke boodschappen kunnen zich snel verspreiden en jongeren binnen korte tijd in contact brengen met meer diepgaande of radicalere content."
Vermeende religieuze en spirituele organisaties doen dus gretig mee met de digitale transformatie. "Er verschijnen tegenwoordig nieuwe vormen van coaching in het metaversum, waarbij virtuele interacties worden gebruikt om aansluiting bij schadelijke ideologieën of praktijken te versterken. Die nieuwe vormen zijn bijzonder moeilijk op te sporen achter het gebruik van avatars."
Bovendien, aldus nog het verslag, bieden steeds meer holistische gezondheidscentra futuristische machines aan die zogezegd energieën kunnen opwekken, soms beschreven als kwantumenergieën. Die zouden dan bijvoorbeeld depressies kunnen verlichten of ziektes zoals kanker behandelen.
Als het IACSSO ergens problemen opmerkt, kan het bij verschillende overheden een melding maken. Het doel daarvan is de aandacht van de autoriteiten te vestigen op de aanwijzingen van een bepaalde trend. Daarna is het aan de bevoegde autoriteiten om te beslissen of ze de meldingen in behandeling nemen.
In het verslag beschrijft IACSSO tot slot een toename van vragen over groeperingen die uitgaan van het "heilige vrouwelijke". Dat fenomeen kwam al aan bod in een vorig verslag, maar "blijft wel toenemen". Het heilige vrouwelijke is een beweging waarin de volgelingen verschillende praktijken en rituelen combineren. 
Tijdens de rituelen wordt gebruikgemaakt van alternatieve therapieën met de bedoeling het ontwaken van het innerlijke vrouwelijke te bevorderen. Sommige rituelen hebben betrekking op specifieke problemen waarmee vrouwen te maken krijgen zoals endometriose en de menopauze. "Men propageert het idee dat vrouwen in zichzelf de kracht hebben om geluk te bereiken, wat een bron van druk en zelfverwijt kan worden voor degenen die daar niet in slagen." 
Het publiek zou zich volgens het recente verslag steeds meer zorgen maken over het fenomeen van "geefkringen", ook wel "droomweverijen" of "mandala's" genoemd. Die kringen beweren dat ze het zusterschap versterken ten opzichte van het patriarchaat en garanderen financiële overvloed voor de deelnemers dankzij "vrouwelijke solidariteit". Leden zouden worden uitgenodigd om de dromen van de anderen te steunen door een donatie te doen. 
"Er wordt nooit expliciet over geld gepraat", besluit het verslag. "Maar de manier waarop deze kringen werken, heeft veel weg van marketing en zelfs ponzifraude, een frauduleus model waarbij de winsten van de oudste deelneemsters gebaseerd zijn op de werving van nieuwe deelneemsters. Het IACSSO - dat een aantal meldingen heeft gedaan aan de FOD Economie - betreurt echter het gebrek aan structuren voor de opvang van personen die zich in dergelijke situaties bevinden.