Na eerder al prestaties op expertniveau te hebben aangetoond in tekstgebaseerde consultaties, zet het experimentele AI-systeem AMIE van Google een volgende stap. In een gerandomiseerde studie met gesimuleerde consultaties behaalde de AI prestaties die vergelijkbaar waren met die van artsen tijdens videoconsultaties in real time, terwijl het systeem patiënten ook door virtuele lichamelijke onderzoeken begeleidde. De resultaten blijven wel beperkt tot een experimentele onderzoeksomgeving.

Google Research en Google DeepMind kondigen een nieuwe ontwikkeling aan van hun experimentele medische AI-systeem AMIE (Articulate Medical Intelligence Explorer). Tot nu toe had het systeem zijn mogelijkheden vooral aangetoond in tekstgebaseerde gesprekken. De nieuwe versie, gebouwd op Gemini en Project Astra, kan synchroon een videoconsult voeren, visuele en auditieve signalen van de patiënt waarnemen, een virtueel lichamelijk onderzoek begeleiden en die informatie in real time integreren in de klinische redenering.

Om een vlotte conversatie te combineren met een diepgaande klinische redenering ontwikkelde Google een architectuur waarin drie AI-agenten parallel samenwerken. De eerste voert het gesprek met de patiënt, de tweede werkt voortdurend de diagnostische hypothesen en de voorgestelde klinische aanpak bij, terwijl de derde gelijktijdig de audio- en videostream analyseert om non-verbale klinische signalen te identificeren die de diagnose kunnen helpen sturen.

Gerandomiseerde studie met 300 consultaties
De evaluatie omvatte 300 gesimuleerde consultaties, verdeeld over 100 klinische scenario's binnen vijf grote medische domeinen (cardiopulmonaal, abdominaal, nko, neurologisch/psychiatrisch en musculoskeletaal). Vijftien gestandaardiseerde patiënten, vertolkt door acteurs, namen samen met tien huisartsen deel aan de studie. De consultaties werden vervolgens beoordeeld door een onafhankelijk panel van twintig ervaren artsen aan de hand van gevalideerde klinische beoordelingsschalen.

Volgens Google behaalde AMIE (Video) prestaties die vergelijkbaar waren met die van artsen voor fundamentele klinische competenties, waaronder de anamnese, de diagnostische nauwkeurigheid, de gepastheid van de klinische aanpak en de kwaliteit van de communicatie. Op die criteria evenaarde of overtrof het systeem bovendien de tekstversie van AMIE.

Sterker bij het virtuele lichamelijke onderzoek
De beoordelaars gaven AMIE (Video) gemiddeld hogere scores dan zowel de artsen als de tekstversie van AMIE voor het herkennen van lichamelijke tekenen en voor het begeleiden van patiënten tijdens een virtueel lichamelijk onderzoek. Ook de gestandaardiseerde patiënten verkozen de video-ervaring boven een tekstgebaseerd gesprek, omdat ze de communicatie natuurlijker en doeltreffender vonden.

Volgens de onderzoekers gaat het om de eerste demonstratie van een AI-systeem dat een expertniveau bereikt bij klinische videoconsultaties in real time. Die evolutie kan bijzonder interessant zijn voor patiënten met beperkte digitale of gezondheidsvaardigheden, aangezien tekstgebaseerde consultaties hen vaak verplichten zelf lichamelijke symptomen te beschrijven die het systeem niet rechtstreeks kan waarnemen.

Belangrijke beperkingen
De auteurs benadrukken evenwel het exploratieve karakter van het onderzoek. De studie werd uitsluitend uitgevoerd met gestandaardiseerde patiënten en laat niet toe conclusies te trekken over de prestaties in de reële klinische praktijk. Bovendien blijven perceptie- en redeneerfouten mogelijk en kent het systeem nog technische beperkingen. Studies met echte patiënten zullen noodzakelijk zijn vóór het systeem klinisch kan worden ingezet. Google heeft intussen wel al verschillende evaluaties in reële zorgomgevingen opgestart, onder meer met het Beth Israel Deaconess Medical Centeren Included Health.

Veelbelovende stap, maar met de nodige terughoudendheid onthaald
De eerste reacties van artsen en experts in digitale gezondheid op professionele netwerken tonen zowel belangstelling als voorzichtigheid. Verschillende waarnemers wijzen erop dat de sterke prestaties van AMIE werden behaald in het kader van een Objective Structured Clinical Examination (OSCE), een simulatievorm die veel wordt gebruikt in de medische opleiding en waarbij gestandaardiseerde patiënten door acteurs worden vertolkt. Volgens hen weerspiegelt die context slechts gedeeltelijk de complexiteit en onvoorspelbaarheid van de dagelijkse klinische praktijk.

Anderen wijzen erop dat vragen rond aansprakelijkheid bij diagnostische fouten, de bescherming van biometrische videogegevens, de naleving van de GDPR en, ruimer, de governance van AI eerst moeten worden uitgeklaard voordat een grootschalige uitrol mogelijk wordt.

Tegelijk beschouwen verschillende experts in gezondheidsinnovatie deze publicatie als een belangrijke proof of concept. Indien de resultaten ook bij echte patiënten worden bevestigd, zouden systemen zoals AMIE volgens hen de toegang tot telezorg kunnen verbeteren, vooral in regio's met een tekort aan artsen, binnen een kader van nauwe medische supervisie. Dat sluit aan bij de doelstelling die Google zelf naar voren schuift: AI-systemen ontwikkelen die de expertise van zorgprofessionals ondersteunen en aanvullen, niet vervangen.