Nu artificiële intelligentie steeds meer ingang vindt in de medische praktijk, wordt de vraag naar de impact ervan op zorgverleners steeds belangrijker. Tijdens een congres over soft skills in de Clinique Saint-Luc Bouge waarschuwt Dr. Jean-Marc Desmet voor een drievoudige overbelasting – informatie, besluitvorming en emoties – en pleit hij voor het versterken van de collectieve intelligentie om de kwaliteit van de zorg en de gezondheid van de zorgteams te behouden.

De Clinique Saint-Luc Bouge organiseerde afgelopen donderdag een congresdag gewijd aan soft skills, met als thema: “Onze menselijke krachten cultiveren in het tijdperk van AI”. Voor dr. Jean-Marc Desmet, internist-nefroloog, auteur van La boîte à outils des soft skills en santé, spreker en trainer, “wordt de relatie des te meer therapeutisch naarmate de geneeskunde technologischer wordt “. Hij voegt eraan toe: ”We zullen het met minder moeten doen en dus zullen we het samen moeten doen. AI mag ons niet beletten om samen te denken.“

De alliantie door middel van betekenis… volgens hem: ”We moeten zorgen voor alle zorgverleners in het ziekenhuis en ook voor de rest van het personeel. Een zieke arts betekent 1.000 patiënten die lijden.“

Drievoudig overbelast
Nu hij het kader heeft geschetst, benadrukt hij: “Artsen en andere zorgverleners moeten dit vermogen om AI te zien voor wat het is – een hulpmiddel – integreren en omarmen. Degenen die nog denken dat ze zonder AI kunnen, houden zichzelf voor de gek. Voor mij is de ontbrekende schakel tussen menselijke intelligentie en AI collectieve intelligentie, collaboratieve intelligentie. AI verandert ons dagelijks leven in een razend tempo, verandert onze professionele cognitie.”

Volgens hem heeft AI drie gevolgen voor zorgverleners: “Het zorgt voor een informatie-overload (de medische kennis verdubbelt zeer snel: we worden overspoeld met informatie), een besluitvormings-overload (en een probleem van besluitvormingsmoeheid) en een emotionele overload.

Uitgeputte artsen
Als AI niet stopt met zich te ontwikkelen, “zullen de patiënten er altijd blijven, maar wij hebben beperkte tijd en blijven mensen. Als er een toename is van burn-out en professionele uitputting, komt dat omdat het tempo op een gegeven moment niet vol te houden is. Om dit tempo vol te kunnen houden, zullen we gebruik moeten maken van die beroemde ontbrekende schakel: collectieve en collaboratieve intelligentie."

Volgens hem bestaan er wel degelijk beschermingsmaatregelen tegen AI: “We moeten letten op de kwaliteit van de beslissingen (het onderscheidingsvermogen, de kritische geest waar u het over had), de kwaliteit van de relaties (het vermogen tot empathie, om contact te maken met mensen, een bewezen factor voor klinische effectiviteit). De geestelijke gezondheid van zorgverleners is essentieel. Over een paar maanden, over een paar jaar, zullen bepaalde protocollen beter door AI worden vastgesteld, maar de rol van zorgverleners zal nog meer liggen in de begeleiding van mensen.”

Een technologisch sterk ziekenhuis
Adrien Dufour, directeur van de Clinique Saint-Luc Bouge, ging van zijn kant met name in op de kwestie van tijd: “AI belooft ons tijdwinst. Maar winnen we echt tijd? De vraag is belangrijk omdat tijd het kostbaarste goed is. De tools bestaan… maar hun effecten stapelen zich sneller op dan het eigen vermogen tot sturing. We begeven ons dan in een logica waarin we duidelijke keuzes missen.”

Hij roept op tot een sterk ziekenhuis van morgen: “De echte uitdaging is niet tijdwinst, maar de keuze van de tijd. Het ziekenhuis van morgen moet technologisch sterk zijn, menselijk volwassen, ethisch helder, duurzaam voor de teams en rechtvaardig voor de patiënten. Het moet menselijk, innovatief, duurzaam, betrokken en helder zijn.”