De intrekking van het koninklijk besluit van 15 december 2024 over de toegang tot gezondheidsgegevens, gepubliceerd op 17 april 2026, bevestigt de bezorgdheden die de Belgische Vereniging van Artsensyndicaten (BVAS) van bij de start had geuit. In een persbericht dat op maandag werd verspreid, herinnert het artsensyndicaat eraan dat het een vernietigingsberoep had ingesteld bij de Raad van State tegen dit besluit.
Het oorspronkelijke besluit werkte de regels rond geïnformeerde toestemming en de toegang tot patiëntengegevens verder uit. In de praktijk leidde dit volgens BVAS echter tot belangrijke problemen. Zo was er onduidelijkheid over wat de toestemming van de patiënt precies inhield en in welke mate die werkelijk geïnformeerd en vrij was. Patiënten konden onvoldoende inschatten wie op welk moment toegang had tot hun gegevens en onder welke voorwaarden dit kon veranderen.
BVAS wees er ook op dat het systeem de patiënt slechts het recht bood om telkens één geïdentificeerde zorgverlener van zijn toestemming uit te sluiten. Het liet dus niet toe om een volledige categorie van zorgverleners uit te sluiten. Indien een patiënt bijvoorbeeld alle apothekers wilde uitsluiten, moest hij elke apotheker in het land afzonderlijk bij naam uitsluiten, wat dit in de praktijk onwerkbaar maakte.
Ook werd een belangrijk deel van de concrete invulling van het systeem bepaald via externe structuren, wat vragen opriep over de juridische verankering en de transparantie van de regels. Volgens BVAS toont de intrekking van het besluit aan dat deze vragen terecht ernstig werden genomen.
Met de Europese regels rond de European Health Data Space (EHDS) is het volgens het syndicaat logisch dat België zijn kader rond gezondheidsgegevens herbekijkt. BVAS steunt die oefening, maar benadrukt dat Europese regels moeten worden omgezet in duidelijke en haalbare afspraken voor de Belgische zorgpraktijk.
Artsen staan niet negatief tegenover digitale gegevensdeling. Integendeel, een goed systeem kan volgens BVAS de zorg verbeteren en beter ondersteunen, op voorwaarde dat de regels duidelijk zijn en in de praktijk haalbaar blijven. Het syndicaat vraagt daarom dat het aangekondigde overleg met alle betrokken partijen ernstig wordt genomen, met voldoende aandacht voor de realiteit op het terrein.
“Deze intrekking bevestigt dat we terecht belangrijke vragen hebben gesteld. Nieuwe regels rond gezondheidsgegevens moeten niet alleen juridisch correct zijn, maar ook duidelijk en werkbaar in de praktijk van de zorg. Alleen zo kan het vertrouwen tussen arts en patiënt behouden blijven”, verklaren dr. Patrick Emonts, voorzitter van BVAS-ABSyM, en dr. David Simon, e-health expert.
