Een chatbot voor besluitvormingsondersteuning, gebaseerd op 2.500 tot 3.000 gevalideerde wetenschappelijke aanbevelingen, zou binnenkort in de software van artsen kunnen worden geïntegreerd, kondigt Frank Robben aan. Dit project maakt deel uit van een bredere strategie die onder meer de inzet van artificiële intelligentie ter ondersteuning van de praktijk, de voorbereiding van de European Health Data Space en een betere structurering van medische gegevens in België en Europa omvat.
Frank Robben, algemeen directeur van het eHealth-platform en centrale figuur in de Belgische digitale architectuur, geeft een toelichting op de lopende projecten en de strategische richtlijnen die bepalend zullen zijn voor de toekomstige ontwikkelingen op het gebied van medische software en het beheer van gezondheidsgegevens, zowel in België als op Europees niveau.
U werkt momenteel aan verschillende ontwikkelingen op het gebied van artificiële intelligentie. Wat houdt dat concreet in?
De Belgische benadering van AI is pragmatisch: het wordt gezien als een hulpmiddel bij de besluitvorming en niet als een vervanging van de arts. In samenwerking met het CEBAM (Centre for Evidence-Based Medicine) is een database met 2.500 tot 3.000 gevalideerde wetenschappelijke best practices opgezet. We hebben deze getest en ze zou kunnen worden geïntegreerd in de software van alle huisartsen en specialisten om hen te helpen kostbare tijd te winnen. Met AI is het probleem altijd hetzelfde: we kunnen correlaties vaststellen, maar geen causaliteiten. Het systeem kan door mensen worden getraind en begeleid, bijvoorbeeld voor een niertumor, maar zou aan het begin van de epidemie niet hebben gewerkt voor covid, omdat het niet weet “wat covid is”. In feite is het geen AI, maar statistiek...
Hoe zou dit instrument de arts in de praktijk kunnen helpen bij zijn besluitvorming?
Met een “chatbot”-achtig systeem zou de arts deze database kunnen raadplegen om te helpen beslissen welke behandeling in welke situatie moet worden voorgeschreven. Het systeem geeft binnen 30 seconden een antwoord (tegenover enkele minuten handmatig zoeken), vermeldt zijn bronnen en geeft zijn mate van zekerheid aan (bijvoorbeeld 90%).
Bestaat het risico dat de invoering van een dergelijk systeem de therapeutische vrijheid beperkt?
Dit systeem respecteert de therapeutische vrijheid van de arts. Het is een hulpmiddel om ervoor te zorgen dat bewezen wetenschappelijke informatie onmiddellijk toegankelijk is, zelfs in aanwezigheid van de patiënt.
Wat zijn momenteel de grote Europese projecten die u leidt of waaraan België deelneemt?
We bereiden ons actief voor op de Europese integratie van digitale gezondheidszorg en de pragmatische invoering van artificiële intelligentie, waarbij we waakzaam blijven op het vlak van veiligheid en deontologie. Het belangrijkste project is de invoering van de European Health Data Space , een domein waarin België een strategische sleutelrol speelt. Het doel is om de continuïteit van de zorg over de grenzen heen te waarborgen. Als een Belgische patiënt bijvoorbeeld een gezondheidsprobleem heeft in Spanje, moet een Spaanse arts zijn medische gegevens kunnen raadplegen. Om dit te realiseren, worden momenteel verschillende technische en vertrouwenskwesties opgelost.
We moeten er zeker van zijn dat de persoon die in het buitenland toegang vraagt, wel degelijk is wie hij beweert te zijn en dat hij inderdaad een zorgverlener is. Aangezien de buitenlandse arts niet noodzakelijk de taal van de patiënt begrijpt, moeten de gegevens volgens internationale normen worden gestructureerd en gecodificeerd om automatisch door de software te kunnen worden vertaald (bijvoorbeeld diagnosecodes of medicatiecodes). Bij ons kunnen burgers met de app MyGOV.Be tijdens hun reizen beschikken over hun Europese verzekeringskaart (blauwe kaart) in gecertificeerd digitaal formaat (QR-code).
Zou er op termijn een uniek elektronisch patiëntendossier kunnen komen? Zou de overheid hier het initiatief toe kunnen nemen?
Dat is niet aan de staat. We mogen innovatie en ondernemerschap in de softwaresector niet in de kiem smoren. Ik verwacht echter iets meer samenwerking tussen softwarebedrijven, zoals we tijdens de coronacrisis hebben gedaan. De sector zou meer moeten samenwerken. Voor bepaalde projecten zou het interessanter zijn om één bedrijf te hebben dat een programma ontwikkelt dan zes softwarebedrijven die afzonderlijk werken. We zouden een bepaald bedrag aan één bedrijf kunnen geven en één open source-programma krijgen. Artsen klagen dat hun software achterloopt, dit zou een oplossing kunnen zijn...
Wanneer gegevens worden gebruikt voor volksgezondheids- of administratieve doeleinden (door het RIZIV of de ziekenfondsen), worden ze gepseudonimiseerd. Het eHealth-platform zorgt ervoor dat deze pseudonimisering wordt gegarandeerd, zodat de identiteit van patiënten beschermd blijft bij de analyse van gegevens voor onderzoek of gezondheidsbeleid.
Uw mandaat loopt af in 2027. Bent u van plan uw functie voort te zetten?
Ik ben gepassioneerd door mijn dagelijkse werk. Mijn huidige mandaat als algemeen bestuurder van het eHealth-platform loopt af op 30 september 2027. Ik blijf na die datum beschikbaar, maar ik denk dat het gezond is dat nieuwe mensen de operationele verantwoordelijkheden kunnen overnemen.
