Tekort aan collega’s, overvolle agenda’s, administratieve overlast… In een gezondheidszorgsysteem dat de tijd voor luisteren onderwaardeert ten voordele van technische handelingen en datacodering, slaat Dr. Sophie Haumont alarm over een overbelaste eerstelijnszorg. Na haar vertrek uit het ziekenhuis maakt de endocrinologe een lucide balans op van een beroep in volle transformatie en roept ze de overheid op tot meer aandacht.

Ik heb een twintigtal jaren gewerkt in Brusselse openbare en universitaire ziekenhuizen. Ik dacht mijn privépraktijk en mijn activiteiten in de publieke sector tot het einde te combineren. Mijn beslissing viel op de dag dat de directie mij een wijziging van het medisch softwareprogramma aankondigde. Er werd mij uitgelegd dat de overdracht van gegevens te duur was en dat alles opnieuw ingevoerd moest worden.

Ik heb geweigerd om opnieuw te beginnen. Ik had immers al eens een overgang naar een ander medisch programma meegemaakt, in een ander ziekenhuis en onder exact dezelfde omstandigheden. Ik had liever gezien dat men daarvoor extra personeel had aangeworven. Het is essentieel om artsen in ziekenhuizen te ontlasten, zodat wachttijden verkorten en de toegankelijkheid van zorg voor patiënten aanzienlijk verbetert.

“Digitalisering voegt een nieuwe bron van spanning toe”

Vandaag zou digitalisering het gezondheidszorgsysteem net moeten stroomlijnen. In werkelijkheid voegt ze een nieuwe, bijzonder tijdrovende bron van spanning toe. Het naast elkaar bestaan van verschillende gezondheidsnetwerken in België en de vele interfaces maken alles complexer en zorgen voor technische storingen.

We hebben inderdaad toegang tot alles, maar de resultaten worden willekeurig gesorteerd en het openen ervan kost telkens tijd. Patiënten denken dat we alles eenvoudig kunnen raadplegen, maar dat is verre van het geval. Daarnaast zijn er ook zorgwekkende effecten van de directe toegang van patiënten tot hun medische resultaten, zonder filter of uitleg. We moeten hen vaak geruststellen over “rode waarden”.

Diabetes en andere endocriene aandoeningen hebben impact op verschillende organen en verplichten ons om de patiënt in zijn geheel te behandelen. Tijdens de consultatie heb ik tijd nodig voor die opvolging op lange termijn. Soms betrap ik mezelf erop dat ik denk dat ik beter zou stoppen met naar mijn patiënten te kijken, anders moet ik ’s avonds hun dossier nog afwerken. Om de evolutie van ons beroep samen te vatten: we zijn klikologen geworden.

“Ik heb het vertrouwen verloren dat er nog opvolging komt”

Naast deze administratieve last is er ook een demografische druk. Het tekort aan specialisten is volgens mij het centrale probleem voor de toegankelijkheid van zorg. De gevolgen van de numerus clausus laten zich vandaag duidelijk voelen. Ik heb het vertrouwen verloren dat er nog opvolging komt, terwijl dit nochtans voorspelbaar was.

Met meer dan 6.000 patiënten in mijn agenda heb ik mijn deur moeten sluiten voor nieuwe aanvragen. Het aantal endocrinologen is onvoldoende in verhouding tot de vraag en dreigt verder te dalen. Veel actieve specialisten naderen de pensioenleeftijd, en er zijn bijzonder weinig collega’s tussen 50 en 65 jaar.

“Mijn praktijk in de privésector bracht niet de gehoopte rust”

Geconfronteerd met deze verzadiging werk ik al een vijftiental jaar in de privésector en heb ik onlangs mijn eigen praktijk gekocht. Toch bracht een volledige overstap naar de privésector niet de gehoopte rust. Ik werk weliswaar nog maar met één medisch softwareprogramma, maar nieuwe overheidsmaatregelen hebben bijkomende financiële druk gecreëerd.

Dit praktijkproject was al twee jaar in voorbereiding. Sinds ik er in januari 2025 gestart ben, is het verbod op het aanrekenen van supplementen aan patiënten met een verhoogde tegemoetkoming (VT) in werking getreden. Daardoor moet ik mijn tarieven verlagen voor een onbepaald aantal patiënten. Het is onmogelijk om vooraf te weten hoeveel VT-patiënten ik in 2026 of 2027 zal zien, aangezien die status jaarlijks kan veranderen.

“Er is VT en VT”

Dit verbod is op papier bedoeld om de meest kwetsbare patiënten te beschermen, maar het systeem houdt geen rekening met de realiteit. Er is VT en VT. De status van verhoogde tegemoetkoming weerspiegelt niet altijd de werkelijke situatie van patiënten.

Sommige patiënten zonder VT combineren meerdere jobs om rond te komen. Omgekeerd beschikken sommige begunstigden van dit statuut over ruimere middelen. Voor mij is de keuze voor de privésector een bewuste keuze van de patiënt. Mijn patiënten waarderen dat ik hun gezondheid globaal benader en dat ik beschikbaar ben. Ze zijn bereid om één tot twee keer per jaar een beperkte toeslag te betalen.

Wanneer iemand sociale steun krijgt, wordt het precieze gebruik daarvan niet gecontroleerd: dat is een kwestie van vrijheid. Als ik een patiënt, met of zonder VT, op een moeilijk moment in zijn leven een lagere prijs wil aanrekenen, dan is dat mijn keuze. De overheid zou mij dat niet mogen opleggen.

“De waardering van intellectueel werk is essentieel”

Geconfronteerd met al deze vaststellingen – tekort, overbelasting en rigide wetgeving – moeten we onze noden uitspreken en oplossingen aanreiken. De waardering van intellectueel werk is daarbij essentieel. Luisteren en dossieranalyse maken het mogelijk om gerichter bijkomende onderzoeken aan te vragen.

“Teleconsultatie verdient opnieuw een plaats”

Om de zorg en de toegankelijkheid te verbeteren, zou het herinvoeren van een code voor teleconsultatie een belangrijke stap zijn. Endocrinologie, die grotendeels steunt op de analyse van bloedresultaten, leent zich daar bijzonder goed toe. Teleconsultaties zijn ideaal voor vragen en dringende opvolging tussen consultaties. Momenteel kunnen we die niet meer factureren, wat niet aanzet om op de vele verzoeken in te gaan. Nochtans is er op termijn niets zo burn-outveroorzakend als werk dat niet erkend wordt.

“Ik roep de overheid op tot meer aandacht en respect”

Ik voel me verloren en machteloos tegenover ministeriële beslissingen. Daarom heb ik besloten mij aan te sluiten bij een syndicaat en bij de Belgische Vereniging voor Endocrinologie, en om op uw vraag voor deze tribune in te gaan. Ik roep de overheid op tot meer aandacht en respect. We moeten samenwerken om de zorgstructuur te optimaliseren en de toekomst van een kwalitatief gezondheidszorgsysteem in ons land te verzekeren