Het plan 'digital health literacy' herinnert er in een recent werkdocument aan dat de complexiteit van het zorgstelsel voor een deel van de patiënten een belangrijke belemmering blijft voor de toegang tot diensten. De tekst benadrukt de noodzaak van een interfederale werkgroep en een netwerk van e-gezondheidsambassadeurs om de praktijken te harmoniseren, de gezondheidsgeletterdheid te versterken en het gebruik van digitale hulpmiddelen te vergemakkelijken.

De lage gezondheidsgeletterdheid van een patiënt wordt nog versterkt door de complexiteit van het gezondheidszorgsysteem. In België is dat zeker het geval! Het plan "digital health literacy' is dan ook onmisbaar. Het moet dan ook een doelstelling zijn om de “onnodige complexiteit van het systeem” die de toegang tot zorg voor iedereen belemmert, te verminderen en het e-gezondheidssysteem “pro-geletterdheid” te maken. Om de complexiteit van het huidige systeem te verminderen, wordt aanbevolen om een specifieke interfederale werkgroep op te richten die zich bezighoudt met gezondheidsgeletterdheid, om tussen de verschillende bevoegdheidsniveaus op het gebied van gezondheidszorg de beslissingen met betrekking tot de principes van organisatorische gezondheidsgeletterdheid te coördineren door informatie over dit onderwerp uit te wisselen en de praktijken tussen de verschillende actoren die actief zijn in e-gezondheid te harmoniseren, zonder de eigen identiteit van elke partij te verloochenen. Het gaat er hier om overeenstemming te bereiken over bijvoorbeeld gemeenschappelijke referentiekaders om informatie te ontwerpen en te gebruiken die gemakkelijk te lezen, te begrijpen en te gebruiken is, het delen van goede praktijken en het bundelen van initiatieven te ondersteunen, en het gebruik van praktische instrumenten voor (zelf)evaluatie van het niveau van organisatorische geletterdheid te bevorderen.

Samenwerking tussen alle partijen
Er moet dus worden aangemoedigd om samen te werken met patiënten- of belangenverenigingen, gezondheidsbevorderende instanties, ziekenfondsen en burgerpanels om na te gaan hoe de relaties tussen het zorgstelsel en de gebruikers kunnen worden versterkt.

Gezondheidswerkers vormen het belangrijkste contactpunt tussen de bevolking en het gezondheidszorgsysteem. Een grote meerderheid van de gezondheidswerkers moet echter nog bewust worden gemaakt van de impact van een laag geletterdheidsniveau op de gezondheidstoestand van hun patiënten en van hun eigen verantwoordelijkheid voor de health literacy friendliness van hun interacties met patiënten.

De e-gezondheidsambassadeurs
Het opleiden en coördineren van een netwerk van “e-gezondheidsambassadeurs” die burgers kunnen begeleiden bij het gebruik van digitale hulpmiddelen, met name e-gezondheid, is een prioriteit. Deze ambassadeurs zullen tot taak hebben burgers bewust te maken van en te informeren over de functionaliteiten en voordelen van digitale gezondheidsapplicaties, en de problemen die de actoren in de praktijk ondervinden, door te geven aan deze werkgroep en de politiek.

In de eerste helft van 2026 zal een bijeenkomst plaatsvinden om goede praktijken uit te wisselen en deze over te nemen, met het oog op de optimalisering van de bestaande systemen. Het Riziv en de OA's zullen in 2026 een systeem van e-gezondheidsambassadeurs voorstellen dat gebaseerd is op efficiëntiewinst en het delen van middelen voor digitale gezondheidsondersteuning van sociaal verzekerden (gedeelde communicatiekanalen, identiek opleidingsmateriaal, zelfs gemeenschappelijke opleiding van hun personeel, coördinatie van permanenties, enz.)

Bovendien verbinden het eHealth-platform, de FOD en het Riziv zich ertoe een beveiligde, geharmoniseerde en gebruiksvriendelijke ruimte (fr-nl-duits) te creëren en ter beschikking te stellen met testgegevens van fictieve patiënten om de initiële en voortgezette opleidingen van zorgverleners op het gebied van e-gezondheid te ondersteunen, maar ook om de bovengenoemde digitale ambassadeurs te helpen bij hun bijstand aan patiënten zonder de privacy te schenden. Het zal bijvoorbeeld mogelijk zijn om met deze fictieve profielen verbinding te maken met de verschillende gezondheidsnetwerken.

Alle bestaande opleidingsplatforms (Riziv, Vivel VL, Vlaams expertisecentrum Mediawijs, Plateforme eSanté Wallonie RSW, eHealth Academy RSB, enz.) zullen worden opgesomd om de bestaande functionaliteiten en de te integreren functionaliteiten te identificeren, indien mogelijk op een gemeenschappelijke manier, om de resultaten te bundelen. Deze platforms maken het mogelijk om gemakkelijk door een volledig en duidelijk fictief patiëntendossier te navigeren en, voor zorgverleners, om fictieve taken uit te voeren (een kwalitatief hoogstaand SumEHR opstellen, een ePrescription bewerken, een eAttest versturen, enz.) Er zullen tutorials voor het gebruik van de applicaties (web, mobiel) worden voorzien, die rechtstreeks toegankelijk zijn op de gebruikte platforms.

Inzicht in gegevensbeheer
Het publiek zal ook beter moeten begrijpen hoe gegevens over gezondheidszorg secundair kunnen worden gebruikt. Sommige mensen delen graag hun gezondheids- en persoonlijke gegevens, maar anderen zijn voorzichtiger. Wat gezondheidsgegevens betreft, wil een meerderheid van de Belgen hun patiëntendossier delen met zorgverleners om aangepaste zorg te krijgen. Sommigen aanvaarden een breder delen, bijvoorbeeld om onderzoek en de samenleving te helpen of om hun persoonlijke zorg te verbeteren. Dit plan wil een burgergericht gegevensbeheer bevorderen, waarbij patiënten en burgers actief deelnemen aan het innovatieproces.

Op dit niveau heeft de HDA (Health Data Agency) als taak om transparantie te waarborgen als basis voor vertrouwen tussen alle actoren in het ecosysteem met betrekking tot het correcte gebruik van hun gezondheidsgegevens (zorg) en gezondheidsgerelateerde gegevens. Het doel is om de maturiteit van het ecosysteem op het gebied van gegevens en gegevensgeletterdheid te versterken. Binnen de HDAcademy zullen de nodige opleidingen worden voorzien om alle belanghebbenden (burgers, overheden, zorgverleners, bedrijven, enz.) bewust te maken van en te scholen in het belang van het secundaire gebruik van gezondheidsgegevens en de manier waarop dit correct kan gebeuren (via gegevensstandaarden, enz.).

Lees ook: Plan voor digitale geletterdheid in de gezondheidszorg: wat wordt er van artsen verwacht?