Virtuele verpleegkundigen – verpleegkundigen die op afstand werken via schermen en digitale hulpmiddelen om teams aan het bed van de patiënt te ondersteunen – worden geëvalueerd in een studie die onlangs online is gepubliceerd in JAMA Network Open. De analyse is gebaseerd op de antwoorden van 880 verpleegkundigen uit 418 ziekenhuizen in tien staten en laat uiteenlopende effecten zien op de werkdruk en de kwaliteit van de zorg.
De studie is gebaseerd op gegevens uit de Nurses4All Survey 2024, die tussen december 2023 en maart 2024 is uitgevoerd. De auteurs hebben gekeken naar de diensten die daadwerkelijk op afstand door virtuele verpleegkundigen worden verleend, en naar de beoordeling door verpleegkundigen aan het bed van de impact op hun taken, de organisatie van de zorg en de waargenomen kwaliteit.
Virtuele verpleegkundigen voeren in de eerste plaats klinische observatietaken uit (53% van de respondenten), begeleiden opnames en ontslagen (45%) en geven voorlichting aan patiënten (37%). Er worden ook meer incidentele activiteiten genoemd, zoals triage, documentatie, begeleiding van teams of gespecialiseerde consulten.
Wat de werkdruk betreft, geeft 57% van de verpleegkundigen aan dat de komst van virtuele verpleegkundigen geen verlichting brengt, en 10% meldt zelfs een toename van de taken. Van de 43% voor wie de werkdruk afneemt, beschrijft slechts 8% een aanzienlijke vermindering. Ook over de kwaliteit van de zorg zijn de meningen verdeeld: 53% ziet een verbetering, maar slechts 11% vindt die verbetering substantieel. Bijna de helft (47%) merkt geen verandering, en 4% spreekt van een verslechtering.
In de verzamelde opmerkingen worden de gebieden genoemd die nuttig worden geacht – met name de monitoring op afstand, documentatie en administratieve follow-up – maar ook de waargenomen beperkingen. Verpleegkundigen noemen moeilijkheden in verband met het beschikbare personeel, het wantrouwen van sommige patiënten ten opzichte van virtuele communicatie en inefficiënties in de werkstroom wanneer de technische of organisatorische coördinatie niet optimaal is.
De auteurs wijzen erop dat de opkomst van de virtuele verpleegkundige plaatsvindt in een context van structurele spanningen: hoge burn-out, moeilijkheden om personeel te behouden en een jaarlijks verloop van 16,4% in 2024 in ziekenhuisafdelingen. Dit model is bedoeld om de teams aan het bed te ondersteunen zonder de veiligheid of de klinische resultaten in gevaar te brengen, maar de gegevens buiten de intensive care blijven beperkt, terwijl de meerderheid van de patiënten oud of kwetsbaar is.
Volgens de conclusies van de studie vereist de implementatie van dit model voorzichtigheid en voortdurende evaluatie. De integratie van virtuele verpleegkundigen kan bijdragen aan de monitoring of bepaalde administratieve taken, maar de voordelen voor de werkdruk en de kwaliteit van de zorg zijn nog lang niet uniform.
