Partneralert, de app waarmee patiënten hun sekspartners na een soi-diagnose anoniem kunnen waarschuwen, is grondig vernieuwd. De arts of verpleegkundige maakt via de app een code aan, waarna de patiënt zelf bepaalt welke partners een anonieme sms ontvangen. Zorgverleners krijgen voortaan toegang via eHealth.

Partneralert werd in 2017 ontwikkeld onder coördinatie van het Instituut voor Tropische Geneeskunde (ITG), samen met Sensoa. Aanvankelijk was de tool alleen beschikbaar in de hiv-referentiecentra. Sinds 2018 beheert het Departement Zorg de toepassing en kregen ook andere artsen toegang. Op 21 mei ging een vernieuwde versie online, omdat de IT-architectuur verouderd was en de toegang voor zorgverleners aan herziening toe was.

“Vroeger moest een zorgverlener een registratieaanvraag indienen en konden we niet eenduidig bevestigen dat het effectief om een zorgverlener ging”, zegt dr. Wouter Dhaeze van het Departement Zorg. “Door de toegang via eHealth is dat probleem opgelost.”

Elke erkende arts kan vandaag met Partneralert werken, ongeacht specialisme of praktijksetting. Er zijn geen bijkomende voorwaarden en ook erkende verpleegkundigen kregen toegang. “We zien dat verpleegkundigen een rol spelen bij partnernotificatie”, legt Dhaeze uit. “Denk bijvoorbeeld aan een praktijkverpleegkundige in een artsenpraktijk of een verpleegkundige in een hiv-referentiecentrum.”

Na een soi-diagnose logt de arts of verpleegkundige via eHealth in en kiest de betrokken infectie. De zorgverlener maakt een unieke code aan en geeft die aan de patiënt. Die voert de code in en vult zelf de gsm-nummers in van partners die mogelijk risico hebben gelopen. Zij ontvangen een anonieme sms met een link naar informatie over de infectie.

De arts verstuurt de berichten dus niet zelf en krijgt de telefoonnummers niet te zien. De patiënt beslist bovendien zelf of Partneralert wordt gebruikt en welke partners worden gewaarschuwd. “Zelfs een patiënt met hiv die zijn partners niet wil verwittigen, kan daartoe niet verplicht worden”, benadrukt Dhaeze.

“Partner is zeker dat de diagnose klopt”

Dat betekent niet dat de arts een afwachtende rol moet aannemen. “Partnernotificatie moet zeker en vast aangekaart worden bij het vaststellen van een soi”, benadrukt hij. Een patiënt kan zijn partners zelf verwittigen, maar dat ligt niet altijd eenvoudig. Een anonieme melding via Partneralert kan dan een oplossing bieden. Bovendien biedt de tussenkomst van een zorgverlener de ontvanger meer zekerheid.

“Er kan wantrouwen zijn, zeker als het om een ex-partner gaat”, legt Dhaeze uit. “Via Partneralert is die persoon zeker dat de diagnose klopt. Bovendien krijgt de partner meteen de juiste informatie over de infectie. Dat is toch wel een belangrijke meerwaarde.”

Het Departement Zorg houdt daarom vast aan de tussenkomst van een zorgverlener. Eerst moet een arts of verpleegkundige een code aanmaken. “We krijgen soms vragen van partners die een melding ontvangen: klopt dit wel?”, vertelt Dhaeze. Omdat de code via een zorgverlener wordt aangemaakt, kan worden bevestigd dat de melding op die manier tot stand kwam.

Amper 10 tot 15 codes per maand

Partneralert wordt voorlopig weinig gebruikt. Voor de vernieuwing werden gemiddeld slechts 10 tot 15 codes per maand aangemaakt. “Dat is vrij laag”, erkent hij. Daarom werd de toegang vereenvoudigd. Er lopen ook gesprekken met laboratoria om artsen bij de communicatie van testresultaten op het bestaan van Partneralert te wijzen.

Over de impact bestaan voorlopig geen cijfers. Door de anonimiteit van de gegevens is niet bekend hoeveel gewaarschuwde partners zich laten testen of behandelen. Evenmin is bekend hoeveel mensen zonder Partneralert niet zouden zijn verwittigd. Toch ziet Dhaeze veel ruimte voor ruimer gebruik. “Er zijn jaarlijks duizenden gevallen van gonorroe en chlamydia. Dan zie je dat er nog een groot potentieel is voor Partneralert. Zeker ook in het licht van de stijgende hiv-cijfers.”

Drie infecties toegevoegd

Met de vernieuwing werd ook de lijst van infecties uitgebreid. Partneralert kan worden gebruikt voor mpox, chlamydia, LGV, gonorroe, hiv, hepatitis A, B en C en syfilis. Trichomoniasis, herpes en shigellose zijn nieuw toegevoegd. “Shigellose is een opkomende infectie bij mannen die seks hebben met mannen. Daar willen we meer aandacht voor”, licht Dhaeze toe.

Een arts kan achteraf niet zien of de patiënt de code heeft gebruikt, hoeveel partners werden gewaarschuwd of voor welke infecties eerder codes werden aangemaakt. De gsm-nummers van gewaarschuwde partners worden evenmin bewaard. “Het principe is eenvoudig: als het niet echt nodig is om gegevens bij te houden, dan moet je dat ook niet doen. Zeker omdat het om zeer gevoelige informatie gaat.”

Zijn boodschap aan artsen is duidelijk. “Probeer bij de bespreking van een positief testresultaat telkens partnernotificatie ter sprake te brengen. Wijs ook op Partneralert en leg uit welke voordelen de toepassing biedt.”